Wszystkie oferowane marki

Jeśli jest jakiś przedmiot, który ma prawie każdy, to jest nim plecak. Jest wygodny, pojemny i wybiera się go na tysiąc różnych okazji: na podróż, do pracy, jako modny dodatek… Istnieją tysiące modeli i sprawdza się zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet.

Ale czy wiesz, kiedy powstał i kto go wymyślił? W rzeczywistości nie ma jednej osoby: wiele osób dołożyło swoją cegiełkę do jego powstania. Wyobraź sobie, że pierwszym „użytkownikiem” był człowiek prehistoryczny zwany Ötzi, żyjący około 3300 roku p.n.e.

W 1991 roku jego ciało odnaleziono w dolinie Val Senales (Górna Adyga), doskonale zachowane w lodzie. Wśród przedmiotów, które miał przy sobie, znajdował się prymitywny plecak ze skóry i drewna, służący do przenoszenia strzał, kamiennych narzędzi i innych rzeczy.

Z rekonstrukcji wynika, że był to worek ze skór, który przez tysiąclecia uległ zniszczeniu, przymocowany do zachowanej ramy; to w nim Ötzi nosił swoje skromne rzeczy osobiste.

Replikę znaleziska pokazano w Muzeum Historii Naturalnej w Dortmundzie.
Ma główną komorę i skórzane paski na ramiona.

Co ważne, hipotezę o plecaku potwierdza fakt, że w Alpach używa się tradycyjnych toreb noszonych na ramieniu z drewnianą ramą.
Są wytwarzane do dziś, a takie konstrukcje nazywa się Kraxe.

Żołnierze Imperium Rzymskiego nosili loculus — torbę ze skóry koziej lub cielęcej, podobną do plecaka.
Mocowano ją do kija marszowego, a część wyposażenia wieszano także na samej torbie.

W średniowiecznej Europie pojawiły się rozwiązania, które znacznie bardziej przypominają współczesny plecak.
W XIX wieku (a być może i wcześniej) wielu tragarzy w Niemczech i we Francji przenosiło ładunki na tradycyjnych drewnianych ramach wywodzących się z plecaka Ötziego.

Plecak z kolekcji Norwegian Forest Museum.
Model pochodzi z 1880 roku i składa się z dwóch części: ramy z drewna jesionowego oraz skórzanego plecaka.
Plecak nazywa się Sekk med Meis.


Między XVIII a XX wiekiem rozpowszechniły się plecaki wojskowe.
Wykonywano je z wytrzymałej skóry albo z woskowanego płótna i tańszych tkanin.


Podobne plecaki były częścią umundurowania wojsk brytyjskich i francuskich,
a używano ich także w armii Imperium Rosyjskiego.


Podczas wojny secesyjnej w USA (1861–1865) stosowano dwa typy plecaków: sztywny i miękki.


Po zakończeniu konfliktu, w 1866 roku, pułkownik Henry S. Merriam opatentował nowy typ plecaka wojskowego:
z twardą, drewnianą ramą, która rozkładała ciężar.


Dwadzieścia lat później norweski przedsiębiorca Ole Bergan opracował „cywilny” plecak
z lekką, rurową ramą ze stali.
Uważał, że torba powinna być dopasowana do wzrostu i budowy ciała właściciela.

Wynalazcy plecaka

Od starożytności wśród ludów górskich przenoszenie ładunków, takich jak drewno i zapasy, było koniecznością. Używano więc drewnianych plecaków, podobnych do koszy, z szelkami ze sznura.

Jednak dopiero w XX wieku plecak zaczął stawać się powszechnym przedmiotem codziennego użytku. Stało się tak dzięki kilku osobom, które ukształtowały go w formę znaną dziś:

1- Lloyd Nelson

Znany jako miłośnik aktywności na świeżym powietrzu, często wędrował po Alasce, niosąc torbę wykonaną z listew i foczej skóry. Na podstawie tych doświadczeń w 1922 roku opatentował Trapper Nelson — plecak z drewnianą ramą, który odniósł duży sukces, zwłaszcza wśród amerykańskich skautów.

W latach 20. XX wieku amerykański myśliwy Lloyd F. Nelson przemierzał Alaskę z
tradycyjnym plecakiem na drewnianej ramie, wykonanym ze skóry foki, używanym przez Inuitów.

Ponieważ wygoda plecaka Inuitów nie była najlepsza, przedsiębiorczy myśliwy go udoskonalił,
opatentował i rozpoczął produkcję seryjną pod nazwą „Trapper Nelson”.

2- Gerry Cunningham

Miłośnik biwakowania w lesie, zastanawiał się, jak odchudzić plecak, aby łatwiej było go nosić. W 1938 roku użył maszyny do szycia swojego ojca, by stworzyć pierwszy plecak z zamkiem błyskawicznym (Zippered Bag), wykonany z nieprzemakalnego nylonu i wyposażony w wygodne kieszenie.

3- Dick i Nena Kelty

Małżeństwo, które w 1952 roku opracowało nowoczesny projekt plecaka, stosując lekką ramę z aluminium oraz wyściełając szelki wełną, aby były wygodniejsze. Ich plecaki odniosły tak duży sukces w kolejnych dekadach, że jeden z nich został użyty w 1963 roku podczas historycznego wejścia na Mount Everest.

Plecak do każdego zastosowania

Aktywność na świeżym powietrzu nie była jednak jedynym obszarem, który rozwinął plecak. Na przykład w wojsku upowszechniło się użycie płótna — znacznie wygodniejszego i tańszego.

W czasie I wojny światowej plecak stał się stałym elementem wyposażenia amerykańskich żołnierzy, ponieważ świetnie nadawał się do przenoszenia broni i amunicji. Od tego momentu stawał się coraz bardziej pojemny i coraz lepiej dostosowany do tego celu.

W szkołach plecak zaczął się pojawiać pod koniec lat 40. Po II wojnie światowej tkaniny i metal znów były dostępne do produkcji toreb.

Powstało też wiele nowych budynków szkolnych, a uczniowie z terenów wiejskich potrzebowali solidnej torby, by nosić książki i przybory szkolne.

Od wygodnego nosidła do modnego dodatku

To właśnie w szkole plecak zaczął stawać się modą. Nowe plecaczki były kolorowe i miały młodzieżowy charakter. Od końca lat 50. możliwe stało się także drukowanie tkanin, dzięki czemu zaczęto produkować plecaki z postaciami z telewizji i filmów animowanych.

Z czasem kupowanie nowego plecaka na każdy rok szkolny stało się rytuałem. Prawda, że zakupy na powrót do szkoły potrafią być przyjemne? Wśród marek szczególnie lubianych przez uczniów wymienia się JanSport, Kipling oraz The North Face.

Legendarny czarny plecak z nylonu marki Prada, zaprezentowany przez dom mody w 1984 roku.

I tak dochodzimy do naszych czasów, kiedy plecak stał się nieodłącznym towarzyszem codzienności. Jest użyteczny, ale także stylowy — do tego stopnia, że często nosi się go jako dodatek zamiast torebki.

Jaki jest Twój ulubiony plecak? Napisz o nim w komentarzu!

Plecak „Dinozaur” marki Braccialini, kolekcja jesień–zima 2019–2020.